Przejściowy interwencjonizm w krajach.

Pogląd ten został w XIX wieku wprowadzony w życie najpierw w Anglii, a następnie — pod wpływem Anglii — również w innych krajach kapitalistycznych. Druga połowa XIX wieku to tzw. „era wolnego handlu" w kapitalizmie. Państwo w tym okresie prawie nie ingeruje w stosunki gospodarcze, pozostawiając całkowicie wolną rękę przedsiębiorcom kapitalistycznym. Cła zewnętrzne, jeśli utrzymują się, stają się cłami fiskalnymi, mającymi na celu jedynie,powiększenie dochodów państwa, w jednakowym stosunku obciążając zarówno towary wywożone, jak i przywożone. Wprawdzie protekcjonistyczny interwencjonizm pojawia się przejściowo w krajach, które dopiero wtedy wstępują na drogę szybkiego rozwoju kredyt studencki (Niemcy, Stany Zjednoczone), ale i w tych krajach w końcu XIX stulecia powoli uzyskują przewagę zasady liberalizmu.