Skłonności do oszczędzania.

Keynes, który daje teoretyczne uzasadnienie omawianej metody interwencjonizmu państwowego, tak wyjaśnia zjawisko zmniejszania się rozmiarów inwestycji. Otóż zakłada on, że ostateczną przyczyną, dla której zmniejszają się zyski osiągane przez przedsiębiorców, jest to, że konsumpcja nie rośnie tak szybko jak produkcja, i próbuje wyjaśnić ten problem wprowadzając pojęcie psychologicznej skłonności do konsumpcji. Skłonność ta powoduje, że w miarę tego, jak ludzie otrzymują coraz wyższe dochody — coraz mniejszą ich część przeznaczają na konsumpcję, a coraz większą oszczędzają 2. Konsumpcja i popyt nie mogą więc rosnąć tak szybko jak produkcja, co prowadzi do zmniejszenia się rentowności nowych inwestycji. Ekonomiści ci nie dostrzegają, że podstawowa część społeczeństwa kapitalistycznego — klasa robotnicza — nie bardzo ma z czego oszczędzać; przeciwnie, dzięki rozwojowi systemu sprzedaży na raty stale jest zadłużona 3.
Otóż dla przeciwdziałania depresji konieczne jest zwiększe-
* Zrozumienie tego ułatwi prosty przykład. Jeżeli ktoś zarabia np. 3000 dolarów rocznie, jego skłonność do oszczędzania wynosi 5%, czyli oszczędza on 150 dolarów, a wydaje na konsumpcję kredyt studencki. Jeżeli jego dochód wzrośnie do 4000 dolarów, to jego skłonność do oszczędzania wzrośnie np. do 8°/o. Będzie więc oszczędzał 320 dolarów, a wydawał na konsumpcję 3680 dolarów. Konsumpcja rośnie więc nadal, ale wolniej niż dochód, podczas gdy oszczędności rosną szybciej od dochodu.